Paradontoza — jakie są jej pierwsze objawy i jak je rozpoznać?

Co to jest parodontoza? Czy parodontoza jest uleczalna i jakie są jej główne przyczyny oraz objawy? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w tym artykule. Wskazujemy też informacje na temat tego, w jaki sposób leczyć to schorzenie. Odpowiednio wcześnie wdrożone działania profilaktyczne oraz lecznicze pozwalają zapobiec dalszemu rozwojowi choroby i odzyskać zdrowie. 

Co to jest paradontoza i jakie są jej główne przyczyny?

Paradontoza — potoczne określenie zapalenia przyzębia — to przewlekła choroba infekcyjna tkanek otaczających i utrzymujących zęby (dziąseł, ozębnej, cementu korzeniowego oraz kości wyrostka zębodołowego). Jej zaawansowany przebieg prowadzi do stopniowej utraty tych tkanek, rozchwiania, a nawet całkowitej utraty zębów. Paradontoza często zaczyna się od stanu zapalnego dziąseł, który nieleczony przekształca się w zapalenie przyzębia i uszkodzenie głębszych struktur podtrzymujących ząb. 

Skąd się bierze parodontoza? Częste jej przyczyny to:

• niewłaściwa higiena jamy ustnej — warto wiedzieć w tym kontekście, jak wygląda prawidłowa profilaktyka zębów. 
• palenie tytoniu (osłabienie reakcji immunologicznej, zwiększenie akumulacji płytki nazębnej, spowolnienie procesów gojenia, pogorszenie ukrwienia dziąseł),
• czynniki genetyczne — ryzyko wzrasta dwu — trzykrotnie u osób, których rodzice mieli tę chorobę,
• niewłaściwe wypełnienia i uzupełnienia protetyczne,
• stres i niezdrowa dieta,
• zażywanie niektórych leków — np. przeciwpadaczkowych (fenytoina), immunosupresyjnych (np. cyklosporyna A), blokerów kanałów wapniowych, leków zmniejszających wydzielanie śliny.

Najnowsze badania podkreślają potencjalną rolę zapalenia przyzębia jako czynnika przyczyniającego się do chorób ogólnoustrojowych, w tym choroby Alzheimera (źródło: Mohammad Amin Seyedmoalemi, Zahra Saied-Moallemi, Association between periodontitis and Alzheimer’s disease: A narrative review, IBRO Neuroscience Reports). 

Z tego powodu tak ważne jest podjęcie szybkiego i skutecznego leczenia. 

Kluczowe objawy paradontozy, których nie wolno ignorować

Wczesne objawy paradontozy, których nie można ignorować to:

• nadwrażliwość zębów,
• metaliczny posmak w ustach,
• nieprzyjemny zapach z ust,
• tkliwość i dyskomfort dziąseł,
• krwawienie podczas szczotkowania lub nitkowania,
• zaczerwienienie i obrzęk dziąseł.

Objawy, które pojawiają się w bardziej zaawansowanym stadium to:

• powstawanie kieszonek przyzębnych — przestrzeni między dziąsłami a zębami,
• ropna wydzielina,
• rozchwianie zębów — często niemal niewyczuwalne
• przemieszczanie zębów — zmiana ich nachylenia oraz położenia,
• trudności w żuciu — osłabione podparcie zębów,
• utrata zębów — to końcowy etap nieleczonej paradontozy. 

Skuteczne metody leczenia – czy paradontozę można wyleczyć?

Tak, choroba ta jest uleczalna. Leczenie parodontozy składa się z etapów: początkowego, farmakologicznego oraz fazy chirurgicznej. Forma leczenia zależy od tego, jak wygląda paradontoza. Ta ostatnia faza jest przypisana do zaawansowanych przypadków. 

Leczenie początkowe paradontozy

Leczenie początkowe obejmuje instruktaż dotyczący higieny jamy ustnej oraz naukę prawidłowych technik szczotkowania, nitkowania i korzystania z dodatkowych akcesoriów higienicznych. Na tym etapie możliwe jest także wykonanie skalingu naddziąsłowego, czyli usunięcia kamienia nazębnego z widocznych powierzchni zębów.

Dodatkowo przeprowadza się skaling poddziąsłowy oraz root planing (wygładzanie korzeni), polegające na usunięciu zmienionego chorobowo cementu korzeniowego. Równolegle eliminuje się czynniki sprzyjające gromadzeniu się płytki nazębnej – między innymi poprzez korektę nieprawidłowych wypełnień oraz wyrównanie nawisających brzegów koron.

Faza farmakologiczna leczenia paradontozy

Faza farmakologiczna obejmuje zastosowanie:

• miejscowych środków przeciwbakteryjnych,
  
• antybiotykoterapii ogólnej,
  
• antybiotykoterapii miejscowej,
  
• preparatów przeciwzapalnych.
  

Miejscowe środki przeciwbakteryjne polegają na aplikacji preparatów z chlorheksydyną bezpośrednio do kieszonek przyzębnych. Antybiotykoterapia miejscowa to podanie do kieszonek przyzębnych substancji zawierających antybiotyki – takich jak minocyklina czy metronidazol. Z kolei antybiotykoterapię ogólną stosuje się w przypadkach agresywnej paradontozy lub w sytuacjach, gdy dochodzi do nawrotów stanu zapalnego. Preparaty przeciwzapalne to zarówno miejscowe, jak i ogólne środki farmakologiczne, których celem jest redukcja stanu zapalnego w obrębie przyzębia.

Faza chirurgiczna

Faza chirurgiczna paradontozy obejmuje:

• kiretaż zamknięty — oczyszczanie kieszonek przyzębnych bez konieczności odwarstwiania płata dziąsłowego,
• kiretaż otwarty — zabieg z odwarstwieniem dziąsła, który zapewnia lepszy dostęp do korzeni zębów i kości,
• zabiegi regeneracyjne — wykorzystanie materiałów wspomagających odbudowę utraconych tkanek, takich jak przeszczepy kostne, sterowana regeneracja tkanek, białka macierzy szkliwa oraz czynniki wzrostu.
  

Uzupełniająco stosuje się również szynowanie rozchwianych zębów, czyli ich stabilizację, a także zabiegi mukogingiwalne — plastykę dziąseł mającą na celu pokrycie odsłoniętych powierzchni korzeniowych (pokrycie recesji).

Paradontoza: Czy jest zaraźliwa i dziedziczna?

Paradontoza to choroba wywoływana przez bakterie obecne w jamie ustnej, które powodują przewlekły stan zapalny dziąseł i tkanek przyzębia. Bakterie te mogą być przenoszone między osobami poprzez wymianę śliny – na przykład podczas pocałunków, korzystania z tych samych sztućców, szczoteczek do zębów czy picia z jednej butelki. 

Sama choroba nie jest jednak zaraźliwa w taki sposób jak grypa czy przeziębienie – przenoszą się tylko bakterie, a rozwój paradontozy zależy od wielu czynników, w tym higieny jamy ustnej oraz indywidualnej odporności.

Choroba ma komponent genetyczny. Osoby, u których w rodzinie (szczególnie u rodziców) występowała paradontoza, są bardziej narażone na jej rozwój. Dziedziczymy bowiem skłonność do osłabionej odporności tkanek przyzębia, a także pewne warianty genów, które mogą wpływać na podatność na stany zapalne i odpowiedź immunologiczną organizmu.

Podsumowanie

Paradontoza to przewlekła choroba zapalna tkanek przyzębia, której pierwsze objawy – jak krwawienie dziąseł, nieprzyjemny zapach z ust czy nadwrażliwość zębów – mogą pozostać niezauważone, ale wczesna diagnoza i kompleksowe leczenie (higieniczne, farmakologiczne i chirurgiczne) pozwalają zahamować jej rozwój i uniknąć poważnych konsekwencji, włącznie z utratą zębów. W przypadku, gdy chcą Państwo zbadać się pod kątem tego schorzenia lub rozpocząć leczenie, pomoże na pewno dobry dentysta Poznań.